Yazılım fabrikası nedir? Jotform'un yapay zekâ fabrikaları
Jotform 5-6 yapay zekâ fabrikası çalıştırıyor; bug fix fabrikası yaklaşık bir ayda 100-200 hatayı düzeltti. Aytekin Tank hattı ve 3 kuralını anlatıyor.
Yayımlandı 20 dk okuma
GrowthMarketing.ai Kurucusu
15+ yıllık deneyim
Emre Elbeyoglu, GrowthMarketing.ai kurucusu ve B2B SaaS büyüme uzmanıdır. SEO ve GEO alanındaki 15 yılı aşan deneyiminde arama motorlarının ve yapay zekâ sıralama sistemlerinin çalışma biçimini inceler. Popupsmart ve LiveChatAI gibi SaaS ürünlerinin geliştirilmesinde görev almıştır.
- Bilgisayar Teknolojisi ve Bilişim Sistemleri, Bilkent Üniversitesi
- Popupsmart Kurucu Ortağı ve Growth Lideri (2019'dan beri)
- LiveChatAI Kurucu Ortağı (2023'ten beri)

Yazıyı paylaş
Yapay zekâ ile incele
Kısa yanıt: Yazılım fabrikası, tanımlı işi alıp test edilmiş değişikliği yayına çıkaran bir yapay zekâ ajanı zinciridir; neyin yapılacağına insanlar karar verir. Jotform'da beş altı tane var. Ben Aytekin Tank'la konuştuğumda, bug fix fabrikasının yaklaşık bir ayda 100-200 hatayı düzelttiğini anlattı; fabrikayı besleyen ticket'ları hâlâ insanlar açıyor.
Röportajın tamamı (59 dakika) yukarıda; Jotform'un yapay zekâ fabrikalarını anlatan 7 dakikalık bölüm bir sonraki başlığın altında.
Videoda neler anlatılıyor, öne çıkan fikirler neler?
Aytekin Tank Jotform'u kurdu ve 20 yıldır büyütüyor. Ben SEOmator'ın kurucusu ve CEO'su Emre Elbeyoglu; onunla yaptığım röportajın bu bölümünde Aytekin Tank, Jotform'un yapay zekâ fabrikası dediği şeyi anlatıyor ve bug fix fabrikasını hata bildiriminden kullanıcıya giden yanıta kadar istasyon istasyon dolaşıyor. Ardından ben otonom ajanların kontrolden çıkıp çıkamayacağını soruyorum; Aytekin Tank da her fabrikada uyguladığı üç kuralla yanıt veriyor. Bu bölümden benim aklımda kalan fikir cam fabrika: kendi kendine çalışan, ama aldığı her kararı insanların görüp inceleyebildiği bir hat.
- Jotform beş altı yapay zekâ fabrikası kurdu. Aytekin Tank'a göre her biri tekrarlanan bir işi baştan sona yürütüyor; ajanlar işi bir üretim hattındaki makineler gibi birbirine devrediyor.
- Bug fix fabrikası yaklaşık bir ayda 100-200 hatayı düzeltti. Hatayı yeniden üretiyor, çözüme karar veriyor, tasarlıyor, yapıyor, test ediyor, yayına çıkarıyor ve kullanıcıya haber veriyor.
Bug fix fabrikalarını kurduk ve hemen yüz, iki yüz tane bug fix yapıldı, son bir ayda falan.
- Son istasyon kullanıcıya yazıyor. Bazen bildirimden iki saat sonra yapay zekâ, hatayı bulan kişiye düzeltildiğini söyleyip kontrol etmesini istiyor.
- Birinci kural tam otonomi. Her adımda insan onayı bekleyen bir hat hiçbir zaman tam verimine ulaşmıyor ve bir fabrikayı kendi kendine çalışır hâle getirmek üç ay ya da daha fazla sürüyor.
- İkinci kural her şeyin incelenmesi. İnsanlar her adımı çalışmadan önce onaylamıyor; fabrikanın ürettiği her şeyi inceliyor, tıpkı Jotform'un destek ekibinin yapay zekânın kullanıcılara verdiği her yanıtı incelemesi gibi.
- Üçüncü kural tam ölçüm. Aytekin Tank güne kaç hata geldiği, kaçının düzeltildiği ve geri kalanların nerede takıldığını gösteren bir raporla başlıyor.
Dark factory dedikleri bir şey var: karanlık fabrika. Bir fabrika tamamen otonom, tamamen kendi kendine çalıştığı zaman ışıkları kapatıp çıkabilirsin. Bir de glass factory diye bir şey var. Tamam, içerisi dark, ama dışarıdan her şeyi görüyorsun, her şeyi takip ediyorsun. Biz de o şekilde.
Ben "AI fabrikası" kavramını bir teknoloji etkinliğinde duymuştum ve Aytekin abiden bunu anlatmasını istedim; röportajda söylediğim gibi konu trend olduğu için uygulamadaki deneyim trendin kendisinden daha değerliydi. Bu yazı o anlatımı, "software factory" araması için öne çıkan sayfaların söyledikleriyle yan yana koyuyor. Bu sayfaların çoğu bir fabrika ürünü satıyor. Hiçbiri bir müşterinin bildirdiği hatayı o müşteriye giden yanıta kadar takip etmiyor; Aytekin Tank'ın anlattığı tam olarak bu.
Röportajın geri kalanı Aytekin Tank röportajı sayfasında toplanıyor.

Yazılım fabrikası nedir?
Yazılım fabrikası, yapay zekâ ajanlarının yazılımı planladığı, yaptığı, test ettiği ve incelediği tekrarlanabilir ve otomatik bir akıştır: içeri bir ticket ya da spesifikasyon girer, dışarı test edilmiş bir değişiklik çıkar ve neyin yapılacağına insanlar karar verir. Şu an öne çıkan sonuçlardaki okunabilir sayfalar bu tanımın özünde hemfikir.
Castro AI'ın rehberi şöyle diyor: "An AI software factory is a way of building software where AI agents write, test and review code while engineers set the spec and check the results" (Castro AI'ın tanımı). Fikir, kodlama ajanlarından eski. MIT'den Michael Cusumano yazılım fabrikalarını 1991 tarihli bir Sloan School çalışma makalesinde, GlassFlow'un özetiyle "birçok projeyi tek bir iyi organize edilmiş düzenle yürütmenin yolu" olarak tanımlamıştı. Yeni olan, istasyonlarda artık kimin çalıştığı. Terimde yeniyseniz yapay zekâ ajanları rehberimiz temel yapı taşını anlatıyor.
Bu tanımların hiçbiri, gerçek müşteri işinde fabrika çalıştıran bir şirketten gelmiyor. Aytekin Tank'ın anlatımı duyduğum en sade anlatım:
Bir fabrika var. Bu fabrikada makineler var, otomasyonlar var. Bir otomasyonda bir işlem bittiği zaman öteki otomasyona geçiyor.
Yaygın tanımı Jotform'un versiyonunun yanına koyduğunuzda en büyük fark hattın sonunda çıkıyor:
| Fabrikanın parçası | Çoğu tanımda | Jotform'da, Aytekin Tank'ın anlatımıyla |
|---|---|---|
| Ne giriyor | Bir issue, ticket ya da spesifikasyon | Bir insanın ticket'a çevirdiği hata bildirimi |
| İstasyonlar | Planlama, yapım, test, inceleme | Yeniden üretme, çözüm, tasarım, yapım, konuya göre QA |
| Ne çıkıyor | Bir insanın birleştirdiği pull request | Production'da bir düzeltme ve kullanıcıya bir yanıt |
| İnsanlar ne yapıyor | Neyin yapılacağına karar veriyor, yayını onaylıyor | Ticket açıyor, her çıktıyı inceliyor, günlük rakamları okuyor |
Jotform'un bug fix fabrikası nasıl çalışıyor?
Jotform'un bug fix fabrikası, bildirilen her hatayı tek görevli ajanlardan oluşan bir zincirden geçiriyor; hatayı yeniden üretmekten düzeltmeyi yayına çıkarıp kullanıcıya haber vermeye kadar düzeltmeyi hiçbir insan yazmıyor. Aytekin Tank, fabrikanın yaklaşık bir ayda 100-200 hatayı düzelttiğini söylüyor.
Hat bir insanla başlıyor. Bir kullanıcı sorun bildirdiğinde Jotform'un destek yapay zekâsı ticket'ı kendisi açmıyor; ticket gerektiğine karar verdiğinde vakayı insanlara devrediyor ve onlar açıyor. Oradan sonra, fabrikanın çalıştığı ürün bölümlerinde iş ajanlara geçiyor. Aytekin Tank bunun henüz her yerde olmadığını (01:28'de) ve bir yıl içinde her yerde olacağını beklediğini özellikle belirtti.
Aytekin Tank'ın saydığı sırayla istasyonlar:
- Ticket. Destek yapay zekâsı sorunu işaretledikten sonra bir insan açıyor.
- Yeniden üretme ajanı. Hatayı yeniden yaratıyor. Yaratamazsa kullanıcıya dönüp sorunun oluşmadığını söylüyor ve ihtiyacı olanı alana kadar onunla konuşuyor.
- Çözüm ajanı. Sorunun nasıl düzeltileceğine karar veriyor.
- Tasarım ajanı. Düzeltmenin nasıl görünüp davranacağına karar veriyor.
- Uygulama ajanı. Düzeltmeyi yapıyor.
- QA ajanları. Her biri tek bir konuya bakan birkaç ajan: düzeltme bir güvenlik açığı yaratıyor mu, kullanıcı deneyimini bozuyor mu?
- Production. Düzeltme üründe canlıya çıkıyor.
- Yanıt. Yapay zekâ, hatayı bildiren kullanıcıya yazıyor.

Son istasyon, öne çıkan hiçbir sayfanın anlatmadığı istasyon:
En sonunda production'a alınıyor; yapılan değişiklik gerçekten üründe live oluyor. Rapor eden kişiye bazen iki saat sonra dönülüyor: "Bunu fix ettik, düzelttik, siz de kontrol eder misiniz?" diye bir cevap yazıyor. Onu da yapay zekâ yapıyor. Yani baştan sona yapay zekânın tamamen otomasyon tarafında yapılan bir fabrika bu.
Sonuçlardaki en yakın örnek GlassFlow'un kendi fabrikası: "When an outside user reported a problem on GitHub, the factory logged it, fixed it, reviewed the fix and shipped it, all within 23 minutes." Bu daha hızlı, ama GlassFlow'un kendi deposunda oldu ve hikâye yayına çıkışta bitiyor. Jotform'un hattı bir adım daha atıp hatayı bildiren kişiye geri yazıyor; müşterinin fark ettiği kısım da bu.

Bir yapay zekâ fabrikasının üç kuralı nedir?
Aytekin Tank her Jotform yapay zekâ fabrikasını üç kuralla yürütüyor: fabrika tamamen otonom olmalı, yaptığı her şey incelenmeli ve tamamen ölçülmeli. Bu kuralları, röportaj sırasında Jotform'un kurduğu beş altı fabrikadan çıkardı.
Benim bu AI fabrikasında üç tane prensibim var. Sonuçta beş altı tane falan şu ana kadar yapay zekâ fabrikası kurduk ve bunlarda öğrendiğim şeylerden dolayı üç tane prensip var. Birinci prensip: tamamen otonom olması lazım. Çünkü her şeyi insanların onayına bıraktığın zaman tam olarak o verimliliği alamıyorsun.
Yan yana, her kuralın Jotform'daki anlamı ve Aytekin Tank'ın gerekçesiyle:
| Kural | Jotform'da anlamı | Neden |
|---|---|---|
| 1. Tam otonom | Hattın içinde insan onayı kapısı yok | Her adımda onay verimliliği sınırlıyor; tam otonomiye ulaşmak üç ay ya da daha fazla sürüyor |
| 2. Her şey incelenir | İnsanlar hattı durdurmadan her çıktıyı inceliyor, tıpkı destek ekibinin her yapay zekâ yanıtını incelemesi gibi | Kötü kararlar geri bildirim alıyor ve fabrika bundan gelişiyor |
| 3. Tam ölçüm | Günlük rapor: bildirilen, düzeltilen, takılan hatalar ve nerede takıldıkları | Grafikler hattın nerede çalışıp nerede bozulduğunu gösteriyor |
Bir ve iki numaralı kurallar, otonomi ve inceleme, çelişiyor gibi görünüyor ve çoğu sağlayıcı bunu ters yönde çözüyor. ACE Dev'in dokümantasyonu yapay zekânın "is not trusted to ship, merge, deploy, or spend without an explicit human 'yes'" olduğunu söylüyor (ACE Dev dokümantasyonu). Stripe Şubat 2026'da, kodlama ajanlarının haftada binden fazla birleştirilmiş pull request ürettiğini ve her birinin birleştirilmeden önce insanlar tarafından incelendiğini yazdı. Aytekin Tank ise insanı hattın içinden çıkarıp çıktının başına koyuyor; hattın gözetimsiz çalışmasını sağlayan da bu.
Benim ilk kopyalayacağım kural üçüncüsü. Diğer ikisinin işe yarayıp yaramadığını size o söylüyor:
Mesela Bugfix Factory'de her sabah ben geldiğimde, benim fabrikamda dün kaç tane bug rapor edilmiş, bunun kaç tanesi gerçekten tamir edilmiş, kaç tanesi takılmış, nerelerde takılmış? Bunun raporunun gelmesi, bir de tabii chart'larda takip edilmesi.

Karanlık fabrika ile cam fabrika arasındaki fark ne?
Karanlık fabrika, kodu hiçbir insanın yazmadığı ya da incelemediği, içinde kimsenin olmadığı ışıksız bir tesis gibi çalışan fabrikadır. Cam fabrika da kendi kendine çalışır, ama aldığı her karar görünür kalır ve dışarıdan incelenir. Aytekin Tank, Jotform'un cam fabrikalar çalıştırdığını söylüyor; okuyabildiğimiz öne çıkan altı "software factory" sayfasının hiçbiri bu iki terimi kullanmıyor.
Karanlık versiyon yazılımda gerçekten var. Simon Willison, Dan Shapiro'nun bunu "the Dark Factory level of AI adoption, where no human even looks at the code the coding agents are producing" diye adlandırdığını yazdı (Simon Willison'ın yazısı). StrongDM'in yapay zekâ ekibi böyle çalışıyor. Ekibin 6 Şubat 2026'da yayımladığı yazılım fabrikası ilkeleri, kodun "must not be written by humans" ve "must not be reviewed by humans" olduğunu söylüyor.
Aytekin Tank alternatifi şöyle anlattı:
Yapay zekânın yaptığı her şey takip ediliyor. Mesela UX konusunda yaptıklarını, verdiği kararları, yaptığı şeyleri mutlaka designer review ediyor. Kötüyse feedback veriyor, ondan sonra o geliştiriliyor.
Çoğu sağlayıcının sattığı insan onaylı hattı da sayarsanız, bir yazılım fabrikasını yürütmenin üç yolu var:
| Boyut | Karanlık fabrika | Cam fabrika | İnsan onaylı hat |
|---|---|---|---|
| Kodu kim yazıyor | Ajanlar | Ajanlar | Ajanlar |
| İnsan incelemesi | Kodun hiçbiri, kural gereği (StrongDM) | Her çıktı, hattı durdurmadan (Jotform) | Her değişiklik, birleştirilmeden önce (Stripe, ACE Dev) |
| İnsanlar zamanı nereye harcıyor | Spesifikasyon ve test senaryoları | Kararları incelemek, fabrikayı geliştirmek | Her pull request'i onaylamak |
| Ana risk | Hiçbir insanın okumadığı hatalar | Kötü çıktının incelemeden önce kullanıcıya ulaşması | İnceleyenlerin darboğaz olması |

Benim görüşüm: müşterinin dokunduğu her şey için cam daha güvenli varsayılan. Karanlık fabrika, testlerinizin her şeyi yakalayacağına dair bir bahis; StrongDM de emeğini oraya, senaryo setleri ve yazılımının bağlı olduğu servislerin klonlarını kurmaya harcadı. Cam fabrika ise bazı kötü çıktıların incelemeden önce kullanıcıya ulaşacağını kabul ediyor ve her kararı izleyerek zararı sınırlıyor. Jotform'un destek ekibi zaten destek yapay zekâsının verdiği her yanıtı inceliyor; Aytekin Tank bunu iyi bir yapay zekâ ürünü geliştirme konuşmasında anlatmıştı. Yani model şirket için yeni değildi.
Aynı seçim SEOmator'da da karşımıza çıkıyor; orada B2B SaaS şirketleri için bir AI SEO Manager geliştiriyoruz. Ajanları SEO işinin kendisini yapıyor: Google anahtar kelimelerini ve insanların yapay zekâ asistanlarına sorduğu prompt'ları takip ediyor, düzeltilmesi gereken gelir sayfalarını buluyor ve düzeltmeleri hazırlıyor. Her düzeltme yayına girmeden önce bir insanın onayını bekliyor; bu da SEOmator'ı yukarıdaki tablodaki insan onaylı hatta koyuyor.
Otonom bir yapay zekâ fabrikası güvenli mi?
Aytekin Tank'ın yanıtı şu: dar görevli otomasyon ajanlarından oluşan bir fabrika, "bir şekilde çöz" denen açık uçlu bir ajanla aynı şey değil ve onu kontrol altında tutan şey üç kuralı. Konuyu ben şeytanın avukatlığını yaparak açtım.
Emre Elbeyoglu: Bu AI fabrikaları, her şeyin hızlı ilerlemesi çok güzel. Hepimiz şu an AI'ya teslim olmuş vaziyetteyiz. Agent'ların kendi sandbox'ından çıkıp bir aksiyon almaları… Böyle bir şey hiç korkutucu geliyor mu?
Aytekin Tank: Bizim yarattığımız agent'lar o şekilde agent'lar olmuyorlar. Otomasyon agent'ı dediğimiz… Dışarı kaçan agent'lar aslında tamamen serbest bırakılmış. Onlara "bir şekilde çöz" denmiş. Onlar da sistemi hackleyerek, dışarı kaçarak çözmüşler. Bizimkilerde öyle bir şey yok.

İkisi de okudukları bir raporu anlatıyordu ve olayı biz ayrıca doğrulamadık. Aytekin Tank'ın ayrımı her durumda geçerli. Onun anlatımında her Jotform ajanı açık bir hedef peşinde koşmak yerine tanımlı bir girdi üzerinde tek bir adım yapıyor. Yine de benim gideceğimden daha ileri gitti: üç kural uygulandığı sürece "öyle şeyler olması mümkün değil" dedi (06:26'da). İnceleme ve ölçüm, kötü çıktıyı oluştuktan sonra yakalar. Bir ajanın en başta neye erişebileceğini ise yetkiler ve sandbox belirler; bir fabrikanın bunlara da ihtiyacı var.
Bir fabrika bug fix dışında ne üretebilir?
Jotform form şablonu üreten bir fabrika da çalıştırıyor ve öne çıkan sayfalara bakarak bunu tahmin edemezdiniz: okuyabildiğimiz altı sonucun altısı da yazılım üreten fabrikaları anlatıyor.
Aytekin Tank bunu röportajın bir sonraki bölümünde anlattı. Jotform insanların ne tür formlar yarattığını takip ediyor ve bir ekip, örneğin İrlanda'da aşı olmadan önce imzalanan onay formu gibi, bunlara uyan şablonları elle yapıyordu. Google bu şablonlara trafik getirdi; Evren Bayraktar da bu kaynağı Jotform'un büyüme hikâyesinde anlatmıştı. Aytekin Tank bunları, Jotform'un pandemide rakiplerinden hızlı büyümesinin nedenleri arasında sayıyor. Evren Bayraktar ise bana bu şablon sayfalarının trafiğinin her ay düştüğünü ve ekibinin bu düşüşü AI Overview'lara bağladığını anlattı (Jotform'un yapay zekâ araması ve SEO stratejisi). Yaklaşık bir yıldır o ekip şablon yapmıyor:
Kendileri artık form örneği yaratmıyorlar. Template yaratmak yerine bu fabrikayı geliştiriyorlar.
O bölüm ve ekipteki insanlar için ne anlama geldiği Yapay zekâ yazılımcıların yerini alacak mı? yazısında. Fabrika, net bir tanımı ve kontrol edilebilir bir sonucu olan her çıktıya uyuyor. Bir şablon ya insanların ihtiyaç duyduğu forma uyar ya uymaz; dikey yapay zekâ ajanlarını dar alanlarda işe yarar kılan özellik de bu.
Bir yazılım fabrikası kurmak ne kadar sürer?
Aytekin Tank'a göre Jotform'da bir fabrikanın kendi kendine çalışır hâle gelmesi en az üç ay sürüyor. Yüz katlık kazancın bitmiş fabrikadan geldiğini net söyledi; yapay zekâ araçları tek başına Jotform'un geliştiricilerine yaklaşık 2 kat, sonra yaklaşık 10 kat kazandırdı.
Tamamen kendi kendine çalışması, amacımızın o olması lazım. Oraya ulaşana kadar tabii çok zaman geçiyor. Üç ay falan geçiyor en azından. Ama amacımızın o olması gerekiyor.
Röportajın ilerleyen kısmında Aytekin Tank, ekipleri için kullandığı 100 kat rakamını şöyle netleştirdi: "Yapay zekâ kullanmak demek verimlilik bir anda yüz kata çıkacak demek değil. Fabrika kurduğun zaman yüz kata çıkıyor; o fabrikayı kurmak da aylarca sürüyor." Ayrıca bundan bir yıl sonra "hiç kimse artık micromanage etmeyecek" diye öngördü (00:09'da); yapay zekâya her adım söylenmek yerine işi kendisi yapacak.
Bunu denemek istiyorsanız ilk hattı, Jotform VP of Growth'u Evren Bayraktar'ın neyi otomatikleştireceğini seçtiği gibi seçin: yapay zekâ otomasyonunda beş tekrar kuralı, yani tekrarlanan ve bittiği net olan iş. Bug fix bu yüzden uygun: bir hata ya yeniden üretilip ortadan kalkmıştır ya kalkmamıştır. Üçüncü kuralın dediği gibi ilk günden ölçün; böylece üç ay sonra fabrikanın işe yarayıp yaramadığını söyleyebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Yazılım geliştirmede fabrika modeli nedir?
Yazılım geliştirmede fabrika modeli, yazılım üretimini bir üretim hattı gibi ele alır: iş, ticket ya da spesifikasyon gibi tanımlı bir biçimde gelir ve test edilmiş bir değişiklik yayına çıkana kadar sabit istasyonlardan geçer. MIT'den Michael Cusumano 1991'de yazılım fabrikalarını, birçok projeyi tek bir iyi organize edilmiş düzenle yürütmenin yolu olarak tanımlamıştı. 2026'da istasyonlarda insan ekipleri yerine yapay zekâ ajanları çalışıyor. Jotform'da Aytekin Tank her istasyonu bir otomasyon olarak anlatıyor: bir ajan işini bitirdiğinde ticket, fabrikadaki makineler arasında ilerleyen bir parça gibi bir sonrakine geçiyor.
Kendi yazılım fabrikanızı kurmak ne kadar zor?
Yazılım fabrikası kurmak, bir kodlama asistanıyla geçirilen bir öğleden sonranın değil, aylar süren bir projenin işi. Aytekin Tank, bir fabrikanın kendi kendine çalışır hâle gelmesinin en az üç ay sürdüğünü tahmin ediyor; Jotform röportaj sırasında bunlardan beş altı tane kurmuştu. Zor kısım ajanların çevresindeki işler: istasyonlara karar vermek, her birinin ürettiğini incelemek ve bütün hattı her gün ölçmek. İşe, bug fix gibi bitip bitmediği net olan, dar ve tekrarlanan tek bir iş türüyle başlayın.
Yazılım fabrikası, Claude Code gibi yapay zekâ kodlama araçlarıyla aynı şey mi?
Hayır. Claude Code gibi bir kodlama aracı, tek bir geliştiricinin bir oturumda yönettiği bir asistandır; yazılım fabrikası ise sabit görevleri olan birkaç ajanı zincirler ve her adımı birinin yazmasını beklemeden sıradaki işler üzerinde çalışır. GlassFlow ikisini kendi işinde, tek geliştiriciyle karşılaştırdı: fabrikası Ekim 2026'da günde 21,8 değişiklik çıkarırken Eylül ve Ekim'deki düz Claude Code oturumları 4,3 değişiklik çıkardı; fabrika değişikliklerinin %19'u yedi gün içinde düzeltme gerektirirken bu oran diğerinde %46'ydı. Bu, bir sağlayıcının kendi ürününe dair ölçümü. Aytekin Tank'ın Jotform'daki fabrikaları ise tasarım, güvenlik ve kullanıcıya yanıt istasyonlarını da içeriyor.
Bug fix fabrikası ne yapar?
Bug fix fabrikası, bildirilen bir hatayı düzeltme yayına çıkana ve kullanıcı yanıtını alana kadar ajanlardan geçirir. Aytekin Tank'ın anlattığı Jotform hattında bir ajan hatayı yeniden üretir, üretemezse kullanıcıdan ayrıntı ister; bir sonraki nasıl çözüleceğine karar verir, tasarım ajanı düzeltmenin nasıl görüneceğine karar verir, uygulama ajanı düzeltmeyi yapar ve birkaç QA ajanı güvenliği ve kullanıcı deneyimini kontrol eder. Düzeltme ardından production'a çıkar ve yapay zekâ, hatayı bildiren kullanıcıya bazen iki saat içinde yazar. Jotform'un bug fix fabrikası yaklaşık bir ayda 100 ile 200 arası hatayı düzeltti.
Karanlık yazılım fabrikası nedir?
Karanlık yazılım fabrikası, kodu hiçbir insanın yazmadığı ve incelemediği fabrikadır; adını, robotların karanlıkta çalıştığı ışıksız üretim tesislerinden alır. Dan Shapiro bu terimi, kodlama ajanlarının ürettiği koda kimsenin bakmadığı yapay zekâ benimseme seviyesi için kullandı; StrongDM'in yapay zekâ ekibi de böyle çalıştığını anlatıyor: kurallarına göre kod insanlar tarafından yazılmamalı ve incelenmemeli. Aytekin Tank, Jotform'un karanlık fabrika çalıştırmadığını söylüyor. Jotform'un fabrikaları kendi kendine çalışıyor, ama aldıkları her karar takip ediliyor ve inceleniyor.
Yapay zekâda cam fabrika nedir?
Cam fabrika, içeride kendi kendine çalışan ama yaptığı her şey dışarıdan görünür ve incelenir kalan bir yapay zekâ fabrikasıdır. Aytekin Tank bu terimi Jotform'un yapay zekâ fabrikalarını nasıl yürüttüğünü anlatmak için kullandı: ajanlar her adımda onay beklemeden çalışıyor, ama insanlar her çıktıyı ve her kararı takip ediyor. Bir tasarımcı, ajanların kullanıcı deneyimiyle ilgili verdiği kararları inceliyor ve kötü olduğunda geri bildirim veriyor; bu geri bildirim fabrikaya geri dönüyor. Jotform'un destek ekibi de destek yapay zekâsının kullanıcılara verdiği yanıtlar için aynısını yapıyor.
Bir yapay zekâ yazılım fabrikası kurmak ne kadar sürer?
Aytekin Tank'a göre Jotform'da bir fabrikanın kendi kendine çalışır hâle gelmesi en az üç ay sürüyor. Yapay zekâ kullanmanın tek başına bir ekibi yüz kat verimli yapmadığını da vurguladı: bu, fabrika kurulduğunda geliyor ve fabrikayı kurmak aylar sürüyor. Karşılaştırma için, Jotform'un form şablonu fabrikası röportaj sırasında yaklaşık bir yıldır çalışıyordu. Bir fabrikanın çıktısını değerlendirmeden önce kurmaya, incelemeye ve ölçmeye bir çeyrek ayırın.
Yazılım fabrikası geliştiricilerin yerini alır mı?
Jotform'da almadı. Aytekin Tank, Jotform'un ekipleri fabrikalara geçerken kimsenin işten çıkarılmadığını söylüyor; geliştiriciler düzeltmeleri kendileri yapmayı bırakıp bunları yapan fabrikaları kurmaya ve geliştirmeye başladı. Çok daha verimli hâle gelen bir ekibin daha az değil daha çok değerli olduğunu ve insanların yayına çıkan iş için yapay zekânın taşıyamayacağı bir sorumluluk taşıdığını savunuyor. Bu soru için öne çıkan sonuçlar da bir fabrikanın tanımlı işi hızlandırdığında ama neyin yapılacağına karar vermediğinde hemfikir. O karar insanlarda kalıyor.
Otonom bir yapay zekâ fabrikası nasıl güvende tutulur?
Her ajana açık uçlu bir hedef yerine tek ve dar bir görev verin, fabrikanın ürettiği her şeyi inceleyin ve bütün hattı her gün ölçün. Sandbox'ından kaçan ajanlar sorulduğunda Aytekin Tank'ın verdiği yanıtlar bunlardı. Aytekin Tank'ın vurgusu şuydu: bir sorunu nasıl olursa olsun çözmesi söylenen ajanlar, her biri tek bir adımı yapan Jotform'un otomasyon ajanlarından farklı bir şey. Üç kuralı uygulandığı sürece böyle bir kaçışın mümkün olmadığını söyledi. Kurallar riski azaltır; bir ajanın neye erişebileceğini ise yetkiler ve sandbox belirler.
Öne çıkan dersler
- Yazılım fabrikası, sabit görevli yapay zekâ ajanlarından oluşan bir zincirdir: tanımlı iş girer, test edilmiş değişiklik çıkar ve neyin yapılacağına insanlar karar verir.
- Aytekin Tank'a göre Jotform beş altı yapay zekâ fabrikası kurdu ve bug fix fabrikası yaklaşık bir ayda 100-200 hatayı düzeltti.
- Jotform'un bug fix hattı, hatayı bildiren kullanıcıya bazen iki saat içinde giden bir yanıtla bitiyor.
- Aytekin Tank'ın üç kuralı: tam otonom, her çıktı incelenir, her şey ölçülür.
- Cam fabrika gözetimsiz çalışır ama görünür kalır; StrongDM'inki gibi karanlık fabrika ise kod incelemesini kural gereği kaldırır.
- Fabrikalar yalnızca kod için değil: Jotform'un şablon fabrikası form şablonu üretiyor.
- Bir fabrikanın kendi kendine çalışması için üç ay ya da daha fazla bekleyin.
Bunun gibi birinci elden anlatımlar için GrowthMarketing.ai bültenine katılın.
Yöntem: Bu yazı, 2026'da Aytekin Tank'la Türkçe kaydettiğim bir röportaja dayanıyor. Alıntılar orijinal Türkçe kayıttan, anlam korunarak hafifçe düzenlendi. Fabrika sayısı, düzeltilen hata sayısı ve kurulum süresi gibi Jotform rakamları Aytekin Tank'ın zaman damgalı kendi ifadeleri; GrowthMarketing.ai'ın ölçümleri değil. "Öne çıkan sonuçlar", 19 Kasım 2026'da ABD'de "software factory" için Google sonuçları; bunlardan altısını tam okuyabildik.